The Soils of IRAN

آسمان غبار آلود،آب هاي گل آلود و پهنه رو به گسترش و بيابان هاي تب آلود، ضايعه تاسف بار مرگ و مير خاک ها را پيام مي دهند

نگاهي به گزارش وضعيت محيط ريست ايران ؛ خاك‌هاي ايران چشم به راه يك ناجي

خلاصه: بررسي اجمالي وضعيت محيط زيست ايران نشان مي‌دهد كه خاك‌هاي ايران از نظر مواد نيتروژني و فسفر در مضيقه هستند و اين فقر خاك ايران به همراه فرسايش خاك موجب بروز مسايل و مشكلاتي در عرصه كشاورزي شده است .

اين در حالي است كه فرسايش خاك در ايران ‪ ۵برابر متوسط جهاني است از سوي ديگر خاك به عنوان يكي از مهمترين منابع طبيعي براي احياي مجدد به زمان طولاني نياز دارد .

خاك يك اكوسيستم اكولوژيك و متشكل از جامعه زيستي متنوعي در بستر حجيمي از مواد غيرزنده معدني و آلي است كه اين اجزا آنچنان به هم آميخته‌اند كه مي‌توانند سيستم‌هاي زنده واحدي محسوب شوند.

بر اساس گزارش وضعيت محيط زيست ايران ، تحقيقات نشان داده است خاك‌هاي ايران از نظر مواد نيتروژني فقير و اكثرا با كمبود فسفر مواجه هستند از اين رو مصرف كودهاي شيميايي در كشور با رشدي روزافزون همراه بوده است.

استفاده بي‌رويه از كودهاي شيميايي اگرچه در كوتاه مدت مواد مغذي مورد نياز اراضي كشاورزي را تامين و بهره برداري بيش از اندازه را ممكن مي‌كند ، ولي در بلندمدت باعث از بين رفتن كيفيت خاك ، افت حاصلخيزي و در نتيجه فرسايش خاك مي‌شود.

بررسي‌ها نشان مي‌دهد مولفه‌هاي غيرمستقيم همانند آب و هوا، رشد جمعيت و عوامل اقتصادي در تخريب زمين موثرند. آب و هوا در بخش‌هاي مختلف كشور اثرات متفاوتي بر خاك دارد. به طور مثال ، خاك استان‌هاي حاشيه درياي خزر بيشتر در معرض فرسايش ناشي از آب قرار دارد و حال آن كه در نواحي بباباني و كويري فرسايش ناشي از باد حاكم است .

افزايش جمعيت نيز باعث بهره برداري بيش از ظرفيت خاك مي‌شود. در ‪۴۰سال گذشته جمعيت كشور بيش از ‪۳برابر شده در حالي كه مساحت اراضي مفيد كاهش يافته است. از سوي ديگر، عوامل اقتصادي باعث استفاده مكرر از زمين مي‌شود كه اين امر كيفيت خاك را پايين مي‌آورد. همچنين افزايش قيمت زمين و تجارت اراضي كشاورزي ، تغيير كاربري زمين‌هاي كشاورزي را در پي دارد.

كارشناسان معتقدند فعاليت‌هاي مرتبط با كشاورزي مي‌توانند از مهم‌ترين عوامل تخريبي زمين باشند. زراعت و كشت نادرست در اراضي كشاورزي ، شيوه سنتي آبياري ، استفاده از سموم و آفت كش ها، شخم زدن نامناسب ، استفاده نشدن از وسايل مدرن كشاورزي و كاشت فشرده از عوامل تخريب زمين در اثر فعاليت‌هاي كشاورزي است .

تغيير كاربري اراضي يكي از عوامل تخريب سرزمين است ،مهاجرت روستاييان به شهرها، افزايش جمعيت در شهرها و روستاها، تبديل روستاها به شهرها و احداث جاده‌ها و راه‌هاي ارتباطي از جمله عوامل موثر در تخريب زمين و خاك هستند. به اين ترتيب عواملي چون ساخت و ساز در حاشيه شهرها و استقرار صنايع و توليد مصالح ساختماني موجب فشردگي و متراكم شدن خاك بر اثر توسعه ساخت و سازها و پوشيده شدن خاك از آسفالت ، سنگ و ساختمان مي‌شود از اين رو فعاليت بيولوژيك خاك در شهرها و حاشيه آنها را مختل مي‌كند. علاوه بر اين كاربري اراضي براي احداث واحدهاي مسكوني و تجاري نيز تغيير مي‌كند.

ادامه مطلب

+ نوشته شده در یکشنبه هفدهم آبان 1388ساعت 15:0 توسط محمد کریم زاده عقدا |

شرح علائم ظاهری كمبود عناصر ماكرو در درختان میوه

راهنمای تشخیص كمبود ازت در درختان میوه و گلهای زینتی
^{سیب، گلابی،}^آلو،^{گیلاس، انگور}	^{برگهاكوچك و به رنگ سبز روشن میباشند ، برگهای پیر رنگ نارنجی}^–^{قرمز و یا بنفش(ارغوانی) داشته و قبل از رشد كامل خزان می}^‌^{كنند ، برگها با زاویه كوچكی نسبت به شاخه اصلی می}^‌^{ایستند، شاخه}^‌^ها^{برنگ قهوه}^‌^ای^{یا قرمز در آمده و نازك و كوتاه می}^‌^{شوند، میوه}^‌^ها^{كوچك و به رنگ سبز و روشن بوده و به هنگام رسیدگی به رنگ قرمز شدید میگرایند}
^هلو	^{علائم میوه}^‌^های^{سیب بعلاوه برگهای پیر نقاط سوخته}^‌^ای^{با هاله قرمز رنگ خواهند داشت و شاخه}^‌^ها^{راست و میوه}^‌^ها^{غیر طبیعی می}^‌^باشند.
^{پرتقال و مركبات}	^{برگها به رنگ سبز روشن و رگبرگها روشن تر از پهنك برگها خواهند بود ، برگها سپس به رنگ زرد روشن درآمده و می}^‌^{ریزند ، شاخه}^‌^ها^{كوتاه شده و ممكن است كه از نوك آنها شروع به مردن كنند، میوه}^‌^ها^{كوچك و به رنگ روشن بوده و خارج از فصل میرسند .}
^{گل سرخ}	^{برگها سبز روشن و سپس زرد می}^‌^{شوند، غنچه}^‌^ها^{خیلی كوچك و كمرنگ می}^‌^باشند.
^بگونیا	^{برگها به رنگ قرمز آجری در می}^‌^{آیند، گیاه كوتاه و تعداد گل آن كاهش می}^‌^یابد.
^میخك	^{برگها كوچك شده و ساقه}^‌^{ها كوتاه و میان گره}^‌^{ها نیز كوتاه می}^‌^{باشند، تعداد غنچه و گل محدود می}^‌^گردد.
^مینا	^{برگها به رنگ زرد درآمده و برگهای پیر خشك می}^‌^{شوند ، ساقه}^‌^{ها چوبی شده و میان گره}^‌^{ها كوتاه می}^‌^شوند.
^سینرر	^{برگها زرد و ظاهر آنها زنگ زده به نظر میرسد ، برگها پس از خشك شدن همچنان روی ساقه باقی می}^‌^{مانند ، غنچه}^‌^ها^{كوچك بوده و رشد آنها كاهش می}^‌^{یابد .}
^{شمعدانی}	^{برگها سبز روشن با حلقه مشخص قرمز مایل به برنزی در وسط برگ ، برگهای پیر با برنگ قرمز خوشرنگ با حلقه قرمز مایل به زرد در نزدیك دمبرگ ، برگها پس از خشك شدن مدتی روی ساقه باقی می}^‌^{مانند ، گیاه گل نمی}^‌^دهد.
^میمون	^{برگها به رنگ سبز روشن در می}^‌^{آید ، بین رگبرگها زرد شده و برگهای پیر به رنگ زرد مایل به آجری در آمده و سپس خشك میشود.}

ادامه مطلب

+ نوشته شده در سه شنبه بیست و یکم مهر 1388ساعت 6:6 توسط محمد کریم زاده عقدا |

گیاه پالایی

گياه پالايي با استفاده از مهندسي گياهان سبز شامل گونه‌هاي علفي و چوبي براي برداشت مواد آلاينده از آب و خاك يا كاهش خطرات آلاينده‌هاي محيط زيست نظير فلزات سنگين،عناصر كمياب، تركيبات آلي و مواد راديواكتيو به كار برده مي‌شود.

مهم‌ترين تركيبات معدني آلاينده، فلزات سنگين بوده و ميكروارگانيسم‌هاي خاك قادر به تجزيه آلاينده‌هاي آلي هستند، اما براي تجزيه ميكروبي فلزات نياز به آلي شدن يا تغييرات فلزي آنها وجود دارد كه امروزه از گياهان براي اين بخش استفاده مي‌شود.

اگرچه دغدغه ديگر براي كارشناسان، نحوه استفاده از گياهاني است كه به اين شكل آلوده مي‌شوند، اما راهكار توليد انرژي به عنوان يكي از ضروري‌ترين بخش‌هاي زندگي امروز، دريچه ديگري را براي دانشمندان باز كرد.
از ديدگاه جهاني، پس از آب و هوا، پوسته خاك، سومين جزء عمده محيط زيست انسان تلقي مي‌شود.

خاك علاوه بر اين‌كه پايگاه موجودات خشكي‌زي، بويژه جوامع انساني است، محيط منحصر به فردي براي زندگي انواع حيات بخصوص گياهان به شمار مي‌رود. بر خلاف آب و هوا، آلودگي خاك از نظر تركيب شيميايي به آساني قابل اندازه‌گيري نبوده و يك خاك پاك يا خالص تعريف‌پذير نيست بنابراين ناگزيريم مسائل بالقوه آلودگي خاك را در چارچوب پيش بيني خطرات و صدمات احتمالي در كاركرد خاك مطالعه كنيم.

با توسعه طرح‌هاي‌ انسان ساخت و آلوده شدن خاك‌ها به وسيله فلزات سنگين، ساختار خاك براي رشد و توسعه گياهان مسموم و خطرناك مي‌شود و تنوع زيستي خاك را نيز بهم مي‌ريزد.

در روش گياه پالايي، گياهان بر اساس مكانيسم جذب طبقه‌بندي و آلودگي خاك به فلزات سنگين به كمك روش‌هاي شيميايي، فيزيكي و بيولوژيكي كاهش داده مي‌شود.

بر اساس تحقيقات دفتر بررسي آلودگي آب و خاك سازمان حفاظت محيط زيست، رفع آلودگي خاك معمولا با 2 روش خارج از محل و در محل صورت مي‌گيرد. در روش خارج از محل، خاك آلوده به مكان ديگري انتفال يافته و پس از رفع آلودگي به مكان اوليه برگردانده مي‌شود. در روش ديگر كه نياز به جابه‌جايي و انتقال ندارد آلاينده‌ها با آلي شدن، از قابليت جذب زيستي آنها كاسته مي‌شود.

براي كاهش آلودگي آلاينده‌هاي معدني در خاك مي‌توان از روش‌هاي آلي كردن، كمپلكس كردن و افزايش خاك بوسيله آهك استفاده كرد اما بيشتر اين روش‌ها گران بوده و سبب تخريب محيط زيست مي‌شوند.

در فناوري استفاده از گياهان با عنوان گياه پالايي، از گياهان سبز و ارتباط آنها با ميكروارگانيسم‌هاي خاك براي كاهش آلودگي خاك و آب‌هاي زيرزميني استفاده مي‌شود. اين فناوري مي‌تواند براي رفع هر دو نوع آلاينده خاك يعني معدني و آلي به كار رود.

بررسي‌ها نشان مي‌دهد كاربرد تكنيك‌هاي فيزيكوشيميايي، سبب از ميان رفتن ميكروارگانيسم‌هاي مفيد خاك مانند تثبيت كننده‌هاي نيتروژن ميكروريزا مي‌شود كه در نتيجه فعاليت‌هاي بيولوژيكي خاك را ضعيف مي‌كند و در مقايسه با تكنيك گياه پالايي، بسيار هزينه‌بر است.

در روش ريزوفيلتراسيون، از گياهان خاكي و آبي استفاده مي‌شود كه آلاينده‌هاي منابع آبي‌ آلوده با غلظت كمتر در ريشه‌هايشان تغليظ يا رسوب مي‌كنند كه اين روش بخصوص براي فاضلاب‌هاي صنعتي، رواناب كشاورزي و يا فاضلاب معادن اسيدي كاربرد دارد و براي فلزاتي مانند سرب، كادميم، مس، نيكل، روي و كرم مناسب است.

گياهاني مانند خردل هندي، آفتابگردان، تنباكو، چاودار و ذرت داراي اين توانايي هستند. آنها داراي قدرت جذب سرب از فاضلاب هستند كه در اين ميان، آفتابگردان بيشترين قدرت و توانايي را دارد.

ادامه مطلب

+ نوشته شده در شنبه چهاردهم شهریور 1388ساعت 18:11 توسط محمد کریم زاده عقدا |

بررسی وضعیت و نقش جنگل ها و مراتع در ایران

بر اساس آخرین آمار، مساحت کل جنگل هاي ايران (طبیعی و دست کاشت) حدود 14.2 ميليون هكتار برآورد شده است که قریب یک میلیون هکتار آن را جنگل های دست کاشت تشکیل می دهد. در گذشتة ‌نه چندان دور مساحت جنگل هاي ايران به 18 ميليون هكتار مي رسيد كه در اثر افزايش جمعيت، توسعة‌ شهرها و اراضي كشاورزي و تاسيسات و صنايع و همچنين تخريب و تجاوز، كاهش قابل توجهي يافته است. تمامي اين جنگل ها ارزش صنعتي ندارند. آنچه كه به عنوان توليد چوب و تأمين مصارف صنعتي قابل بهره برداري مي باشد جنگل هاي شمال كشور است. جنگل هاي خارج از شمال نيز از نظر حفاظت خاك، تغذية دام، تلطيف هوا و رطوبت نسبي محيط و نفوذپذيري آب و زيستگاه حيوانات وحشي از اهميت زيادي برخوردارند. سهم سرانة مردم ايران از مجموع جنگل هاي موجود قريب 0.25 هكتار است جدول زیر پراکنش مساحت جنگل های ایران را نشان می دهد.

سطح جنگل های ایران (هکتار)

نوع جنگل	سطح خارج از شمال	سطح شمال	جمع	درصد
جنگل انبوه	755.777	940.826	1.696.603	12
جنگل نیمه انبوه	286.846	593.927	3.400.773	9/23
جنگل تنک	7.842.183	313.133	8.155.316	4/57
جنگل ماندآبی	30.400	-	30.400	2/0
جنگل دست کاشت	919.468	-	919.468	5/6
جمع	12.354.673	1.847.886	14.202.559	100

جنگل هاي شمال ايران:

جنگل هاي شمال ایران كه به جنگلهای رویشی هیرکانی یا خزری شهرت دارند در استانهاي گيلان ، مازندران و گلستان قرار دارند اين جنگل ها که به بركت رطوبت ناشي از درياي خزر رشد و تكامل يافته اند به صورت نواري با طول تقريبي 800 كيلومتر و عرض 20 تا 70 کیلومتر و با مساحتی حدود 1.84 ميليون هکتار نیمرخ شمالی البرز از آستارا تا گلیداغی را در بر می گیرند. جنگلهای شمال متعلق به اواخر دوران سوم زمین شناسی است به همین دلیل به عنوان کهن ترین جنگلهای جهان بشمار می روند. تا کنون بالغ بر 80 گونه درختی عمدتا پهن برگ و چهار گونه سوزنی برگ و 50 گونه درختچه ای شناسایی شده اند که از این نظر نیز می توان این ناحیه را در زمره ذخایر ژنتیکی جهان قلمداد کرد. این نکته را نباید از یاد برد که این جنگلها در ایران از وسعت قابل توجهی بر خوردار نبوده ولی از سایر جنبه ها بویژه حفاظت آب و خاک در این ناحیه بسیار مهم هستند. هر گونه بر خورد نابخردانه با این جنگلها عواقب وخیمی به دنبال خواهد داشت که از جمله آنها می توان به سیلابهای مخرب چند سال گذشته در استانهای شمالی کشور مانند سیل نکا و استان گلستان اشاره کرد. خوشبختانه در سالهای اخیر با توجه به اهمیت و نقش مهم این منابع خدا دادی در جلوگیری از بروز اینگونه حوادث ناگوار و در راستای توسعه پایدار، دولت جمهوری اسلامی ایران در جهت حفظ و صیانت از جنگلهای شمال اعتبارات قابل توجهی را برای اینکار اختصاص داده است.

ادامه مطلب

+ نوشته شده در چهارشنبه بیست و هشتم مرداد 1388ساعت 21:34 توسط محمد کریم زاده عقدا |

خاکشناسی عمومی(قسمت دوم) "خواص فیزیکی خاک"

خواص فيزيکي خاک

خواص فيزيکي خاک در تعيين قابليت استفاده از آن براي مقاصد گوناگون حائز اهميت مي باشد. استحکام و تحمل فشار، قابليت زهکشي در حالت مرطوب و خشک، قدرت ذخيره رطوبت، سهولت نفوذ ريشه گياهان در خاک، تهويه و قابليت نگهداري عناصر غذايي گياهان در خاک همگي ارتباط نزديک با خواص فيزکي خاک دارند.

بافت خاک

اندازه نسبي ذرات خاک را اصطلاحاً بافت خاک گويند که حاکي از ريزي و درشتي خاک مي باشد. به عبارت ديگر مقدار نسبي شن و سيلت و رس که ذرات کوچکتر از سنگريزه مي باشد ( قطرشان از 2 ميلي متر کوچکتر است) بافت خاک را تشکيل مي دهد درشت و سبک به خاک شني و ريز و سنگين به خاک رسي اطلاق مي شود. خاک لوم (loam) ما بين اين دو نوع و داراي مخلوط مناسبي از شن و سيلت و رس است. خاک هاي شني سريع تر از خاک هاي ديگر خشک و گرم مي شوند و راحت تر قابل شخم زدن هستند. خاک هاي رسي آب بيشتري را در خود نگه مي دارند و از بقيه خاک ها ديرتر خشک و گرم مي شوند و از همه سخت تر قابل شخم زدن مي باشند. خاک هاي لوم وضعيتي متوسط دارند يعني قابليت نگهداري آب در آنها خوب است و نسبتاً خوب شخم زده مي شوند.

ادامه مطلب

+ نوشته شده در سه شنبه دوم تیر 1388ساعت 20:21 توسط محمد کریم زاده عقدا |

خاکشناسی عمومی (قسمت اول)

تعريف و مفاهيم خاک

تعريف خاک : خاک مطمئن ترين قسمت پوسته جامد زمين را تشکيل مي دهد که به صورت پوششي سست و کم ضخامت سنگ هايي را که هنوز تخريب نشده اند مي پوشاند. ضخامت اين پوشش (خاک) در شرايط عادي 5/0 تا 2 متر است. اين قشر نازک در واقع بين جو (اتمسفر) قسمت سخت زمين که هنوز تحت تأثير عوامل جوي واقع نشده و تخريب نگرديده (ليتوسفر) قرار گرفته است.
طبق تعريف ژنتيکي ، خاک ها بر اثر تخريب فيزيکي و شيميايي سنگ ها و فعاليت موجودات زنده که سبب تشکيل هوموس مي شود به وجود مي آيند. بنابراين خاک در درجه اول جدول ترکيب است از مواد معدني و الي – مواد معدني آن شامل ريگ، شن، ماسه و غيره است که بر اثر تخريب و تجزيه سنگ بوجود مي آيد و مواد آلي را بقاياي گياهي و جانوري تشکيل مي دهد.

عوامل تشکيل دهنده خاک :

خاک محصول هوازدگي (weathering) سنگ هاي پوسته جامد زمين است . هوازدگي به مجموعه تغييرات فيزيکي و شيميايي کاني ها و سنگ هاي اين پوسته مي گويند. اين پديده را از آن جهت هوازدگي مي گويند که مستقيم و غير مستقيم با هوا و عوامل جوي ارتباط دارد. چون انواع سنگ هاي پوسته جامد زمين بنا به مبدأ پيدايش که مي تواند آذرين، رسوبي و يا دگرگوني باشد و نيز نوع کاني هايي که اين سنگ ها را تشکيل داده ند بسيار متفاوت است، بنابراين تأثير جوي در توليد خاک به نوع سنگ هايي که تبديل به خاک مي شوند بستگي دارد. اصولاً سنگ هايي را که تبديل به خاک مي شوند سنگ مادر مي نامند. عامل ديگر پيدايش خاک، نوع و شدت تأثير عوامل جوي است. عمده ترين عوامل جوي عبارتند از درجه حرارت و تغييرات آن ، رطوبت و پراکندگي آن، باد به ويژه نزولات حاوي co2 آب هاي موجود در روي زمين نيز به هر شکل و ترتيبي که باشند عامل مؤثر ديگر در پيدايش خاک اند. غير از سنگ مادر، عوامل جوي اشکال مختلف آب، موجودات زنده از عوامل ديگر در پيدايش خاک به حساب مي آيند. پس خاک محل تلاقي چهار عامل سنگ مادر، عوامل جوي ، آب هاي زمين و موجودات زنده است.
در مناطق گرم و مرطوب که هر چهار عامل با شدت دست اندر کار توليد خاک هستند، خاک هاي تکامل يافته تري وجود دارد ولي در مناطق خشک که رطوبت و در مناطق سرد که حرارت تأثير کمي بر پيدايش خاک دارند خاک ها عموماً جوان و تکامل نيافته اند.

ادامه مطلب

+ نوشته شده در پنجشنبه چهاردهم خرداد 1388ساعت 19:4 توسط محمد کریم زاده عقدا |

وضعیت اقلیمی ایران

درصد مساحت اقاليم مختلف ايران به تفكيك استان (معاونت آبخيزداري وزارت جهاد کشاورزي)

رديف	اقليم	فراخشك	خشك	نيمه خشك	مديترانه أي	نيمه مرطوب	مرطوب	خيلي مرطوب1	خيلي مرطوب2
	نام استان	(1)	(2)	(3)	(4)	(5)	(6)	(7)	(8)
1	مركزي	_____	31.59	59.99	8.13	0.22	3.06	_______	_______
2	گيلان	_____	2.64	3.71	2.15	9.47	17.4	53.12	11.76
3	مازندران	_____	_____	1.41	3.28	16.83	27.77	43.31	7.36
4	گلستان	_____	18.94	43.55	8.8	7.52	12.29	8.88	_______
5	اردبيل	_____	0.15	51.92	20.14	11.64	12.1	4.06	_______
6	آذربايجان شرقي	_____	1.48	52.66	18.72	16.56	7.85	2.74	_______
7	آذربايجان غربي	_____	0.68	46.59	16.82	9.14	16.43	10.36	_______
8	كرمانشاه	_____	5.45	36.27	17.66	12.37	22.5	5.76	_______
9	خوزستان	17.56	48.03	19.22	4.64	4.02	4.82	1.68	_______
10	فارس	4.31	43.32	38.77	6.63	2.85	2.67	0.23	_______
11	كرمان	56.48	33.78	6.72	2.03	0.39	0.04	_______	_______
12	خراسان	35.59	39.7	21.45	2.12	0.61	0.45	0.08	_______
13	اصفهان	61.15	21.78	7.92	2.98	1.46	0.81	2.29	_______
14	هرمزگان	33.64	65.76	0.46	0.15	____	_____	_______	_______
15	سيستان وبلوچستان	73.76	25.7	0.07	_____	____	____	_______	_______
16	كردستان	_____	____	23.7	27.1	20.22	25.55	3.42	_______
17	همدان	_____	____	73.47	16.18	4.71	3.8	1.21	_______
18	لرستان	_____	____	35.79	18.29	12.39	15.14	18.39	_______
19	ايلام	_____	40.21	43.38	11.68	4.73	____	_______	_______
20	زنجان	_____	1.69	70.33	19.32	5.81	2.58	0.27	_______
21	قزوين	_____	20.07	53.14	14.57	8.27	2.44	1.51	_______
22	چهارمحال و بختياري	_____	0.74	16.85	13.56	14.06	14.69	40.11	_______
23	كهكيلويه و بويراحمد	_____	0.25	27.01	15.76	30.02	19.11	7.86	_______
24	سمنان	59.86	28.63	6.04	1.6	1.88	1.11	0.82	_______
25	يزد	83.9	13.50	2.51	____	____	____	_______	_______
26	بوشهر	3.02	82.26	14.69	____	____	____	_______	_______
27	قم	38.93	51.02	5.82	0.01	____	____	_______	_______
28	تهران	_____	33.17	20.11	6.4	6.91	12.68	19.99	0.74

جمع بندي وضعيت اقليمي ايران

اقاليم	درصد مساحت	تعداد پراكنش	ملاحظات
فرا خشك	35	7	در 15 استان اين اقليم غالب است
خشك	29	16	در 7 استان اين اقليم غالب است
نيمه خشك	19	30	در 10 استان اين اقليم غالب است
مديترانه اي	5	35	در 2 استان اين اقليم غالب است
نيمه مرطوب	5/3	42	___________________
مرطوب	6/3	27	___________________
خيلي مرطوب1	3	29	در 3 استان اين اقليم غالب است
خيلي مرطوب2	2/0	7	____________________
ساير موارد	7/1	13	____________________

+ نوشته شده در پنجشنبه دهم اردیبهشت 1388ساعت 20:17 توسط محمد کریم زاده عقدا |

رابطه PH با در دسترس بودن عناصر غذايي

رابطه PH با دردسترس بودن عناصر غذايي :

در نمودار فوق عرض هر نوار مشخص كننده در دسترس بودن مواد غذايي است. معمولاً در خاك‌هاي با PH بالاتر ( قليايي ) و يا پائين‌تر ( اسيدي ) ميزان در دسترس بودن عناصر ريز مغذي كاهش مي‌يابد. به عبارت ديگر هر چه PH خاك از 7 بالاتر و يا پائين‌تر باشد به همان نسبت ميزان در دسترس بودن عناصر ريزمغذي، كمتر مي‌شود.

+ نوشته شده در شنبه بیست و هشتم دی 1387ساعت 18:33 توسط محمد کریم زاده عقدا |

تغذیه گیاه (نقش و اهمیت فسفر در درختان میوه)

فسفر (P)

فسفر یكی دیگر از عناصری است كه به مقدار زیاد مورد نیاز درختان میوه می‌باشد. به اشكال H₂PO₄^- و HPO₄^-- ،بیشتر از اشكال دیگر جذب می‌شود. فسفر در خاك بصورت سنگ فسفات، خاك فسفات و تركیبات آلی فسفات وجود دارد و شكل معدنی آن بیشتر از شكل آلی می‌باشد. میزان فسفر بخصوص به شكل آلی در افقهای سطحی بیشتر از افقهای زیرین خاك می‌باشد. مقدار متوسط آن در خاك 22/0 تا 1 درصد می‌باشد و متوسط غلظت آن در گیاه 1/0 تا 5/0 درصد می‌باشد. و یكی از نامحلول ترین و سخت متحرك ترین عناصر در خاك می‌باشد و pH خاك در جذب آن بسیار مؤثر است. مناسبترین pH برای جذب فسفر از خاك توسط درختان میوه 5/6 تا 7 می‌باشد. فسفر اثر رقابتی با سایر عناصر دارد بطور مثال محققین معتقدند كه افزایش بیش از حد فسفر باعث اختلال در جذب آهن و یا بروز علائم كمبود آن شود. همچنین كلسیم زیاد در خاك (خاكهای آهكی ) باعث كاهش فسفر قابل دسترس برای درختان میوه می‌شود و یا ازت بطور غیر مستقیم باعث افزایش جذب فسفر توسط گیاه می‌شود.

نقش فسفر در درختان میوه

فسفر به عنوان یك عنصر ساختمانی در ساخت اسیدهای نوكلئیك نقش دارد و این اسید‌ها ناقل اطلاعات ژنتیكی در گیاه می‌باشند. فسفر عمده ترین ماده‌ای است كه سبب خاصیت اسیدی اسیدنوكلئیك می‌شود. فسفر در انتقال انرژی در درختان میوه نقش دارد بنابر این در فعالیت متابولیكی گیاه نقش داشته و بطور غیر مستقیم بر عملكرد محصولات از این طریق تأثیر می‌گذارد. فسفر بصورت تركیبات آلی فیتات در گیاه ذخیره می‌شود و به همراه سایر عناصر در ساختمان دانة گرده شركت دارد. این عنصر در تشكیل بذر نقشی اساسی داشته و به مقدار زیاد در بذر و میوه یافت می‌شود. افزایش بیش از حد این ماده در محصولات باغی احتمالا باعث كاهش كیفیت غذایی آن می‌شود (كه مربوط به نسبت اسید فیتیك به روی می‌باشد).

ادامه مطلب

+ نوشته شده در شنبه سیزدهم مهر 1387ساعت 12:54 توسط محمد کریم زاده عقدا |

تغذیه گیاه (ازت)

قسمت اول

مقدمه

یكی‌ از اهداف‌ برنامه‌های‌ توسعه‌كشور، افزایش‌ تولیدات‌كشاورزی‌ كشور تا حد 120 میلیون‌تن‌ در سال‌ می‌باشد. در مقطع‌ فعلی‌با توجه به‌ خشكسالی‌های‌ پی‌درپی‌، آهكی‌بودن‌خاكهای‌زراعی‌ كشور و بی‌كربناته‌ بودن ‌آبهای‌ آبیاری‌، نظر كارشناسان براین‌ است‌ كه‌دستیابی به‌ هدف‌فوق‌ از طریق‌ مصرف‌ بهینه‌ كود و تغییر نگرش‌ در تغذیه‌ گیاهی‌امكانپذیر می‌باشد. علم‌تغذیه‌گیاهی‌ را می‌توان‌ ارتباط عوامل‌تغذیه‌ای‌ مؤثر در رشد، تركیب‌ و تولیدات‌گیاهی‌دانست‌كه‌در راستای‌ تغذیه‌ سالم‌برای‌ انسان‌ و حیوان‌ با كمك‌فرایندهای‌متعدد هماهنگ‌به كار گرفته ‌می‌شوند. به عبارت‌ دیگر هدف‌ تغذیه‌ گیاهی‌ دستیابی‌ به‌ محصولات سالم‌توأم با عملكرد بالا به‌ همراه‌ هزینه‌های‌ قابل‌ توجیه‌ اقتصادی‌ با مقادیر بالای‌تركیبات‌با ارزش‌(پروتئین‌، چربی‌، كربوهیدراتها، ویتامینها و مواد معدنی‌) می‌باشد، بدون‌ آنكه‌ هیچگونه‌ اثر مخرب‌ بر روی‌محیط زیست‌ داشته‌ باشد. طبق آمارهای اعلام شده از طرف وزارت جهاد كشاورزی در سال 1380، از مجموع 34/12 میلیون هكتار از اراضی كشت شدة كشور، در حدود 07/2 میلیون هكتار زیر كشت محصولات دائمی‌قرار دارد كه از این مقدار حدود 96/1 میلیون هكتار سهم درختان میوه (باغهای میوة كشور) می‌باشد و بقیه متعلق به درختان صنعتی (درختان غیر مثمر) است.

اهمیت عناصر غذایی برای رشد درختان میوه

درختان میوه مانند سایر موجودات زنده برای رشد و ادامة حیات نیاز به مواد غذایی دارند. درختان باید غذای مورد نیاز خود را بسازند و برای این منظور از عناصر شیمیایی موجود در طبیعت استفاده می‌نمایند، در علم تغذیة گیاه این عناصر به عنوان عناصر غذایی شناخته می‌شوند. عناصر غذایی بصورت تركیبات گوناگون در طبیعت و در محیط زیست گیاهان (هوا و خاك) وجود دارند و گیاهان بوسیله برگها و ریشه‌های خود تركیبات قابل جذب این عناصر را دریافت می‌كنند.

گیاهان مانند كارخانه‌های بسیار مدرن با جذب عناصر غذایی از محیط و طی فرآیند‌های بیوشیمیایی، آنها را به تركیبات مختلف تبدیل می‌كنند كه برای رشد و نمو و باردهی مورد استفاده قرار می‌گیرند. این تركیبات برای ساخت پروتئین و رشد رویشی همچنین ساخت تركیبات شیمیایی و هورمونها به منظور اجرای فعالیت‌های متابولیسمی‌گیاهی و …. استفاده می‌شوند. بنابراین چنانچه این عناصر به اندازة مورد نیاز درختان در اختیار آنها نباشد اختلالاتی در این چرخة طبیعی بوجود می‌آید. این اختلالات باعث كاهش رشد رویشی و متعاقب آن كاهش باردهی محصول می‌شود. امروزه‌ از كودها به‌ عنوان‌ ابزاری برای‌جلوگیری از این اختلالات و رسیدن‌ به‌ حداكثر تولید در واحد سطح ‌استفاده‌ می‌شود. اما این‌ كودها باید بتوانند علاوه‌ بر افزایش‌ تولید، كیفیت‌محصولات‌ كشاورزی‌را نیز ارتقا داده‌ضمن‌آلوده‌نكردن‌محیط زیست‌ به خصوص آبهای‌ زیرزمینی‌، تجمع‌ آلاینده‌ها نظیر نیترات‌ در اندامهای‌ مصرفی‌محصولات‌ را به‌ حداقل‌ مقدار ممكن‌ تنزل‌ دهند. درختان میوه معمولاً برای مدت 15 الی 50 سال در محل باغ رشدو نمو و تولید محصول می‌كنند، بنابر این سیستم ریشه‌ای وسیعی داشته و می‌توانند عناصر را از خاك جذب نمایند. مقداری از این عناصر در پایان فصل رویش مجدداً به خاك بر می‌گردد و مقداری دیگر به همراه برداشت میوه از خاك خارج شده و دیگر به خاك باز نمی‌گردد به همین علت باید هر ساله نسبت به تأمین به موقع عناصر در خاك اقدام شود تا در دراز مدت از ضعیف شدن خاك جلوگیری شود. در تغذیه درختان میوه نه تنها توجه به تغذیه كل درخت لازم است بلكه باید به تغذیة اندامهای ذیربط نیز توجه نمود. بطور مثال برای طولانی‌تر شدن مدت انبارداری، میوه درخت باید دارای مواد غذایی خاصی باشد.

جذب مواد از محیط یكی از اساسی‌ترین فعالیت‌های سلولهای گیاهی است كه به‌منظور رشد و تأمین انرژی صورت می‌گیرد. جذب مواد غذایی از محیط ریشه به دو صورت «جذب فعال» و «جذب غیرفعال» انجام می‌شود. «جذب فعال» به فعالیت گیاه وابسته بوده و در صورت كاهش و یا افزایش آن كند و یا تند می‌شود و «جذب غیر فعال» نیز تحت تأثیر عوامل فیزیكوشیمیایی می‌باشد و عوامل محیطی و شرایط جانبی در آن تأثیر دارند.

ادامه مطلب

+ نوشته شده در پنجشنبه یازدهم مهر 1387ساعت 12:44 توسط محمد کریم زاده عقدا |